Muốn biết bơi phải xuống nước

Quan niệm của tôi là nếu như các em đã có năng lực thực sự trong học tập thì cần chú trọng bồi dưỡng, rèn luyện phương pháp tự học cho các em. Khi có phương pháp tự học, các em sẽ chủ động trong việc lĩnh hội và vận dụng kiến thức.

Với kinh nghiệm bản thân, tôi vẫn đinh ninh rằng, đấy là cách học bền vững, hiệu quả nhất. Tất nhiên, buổi đầu chưa quen, các em sẽ gặp nhiều khó khăn. Nhưng tôi đã luôn động viên rằng: Nếu muốn biết bơi mà không nhảy xuống nước, thậm chí phải chấp nhận uống nước đục thì sẽ không bao giờ biết bơi. Và tôi đã hướng học sinh lớp mình đi theo con đường đó.

Tôi mua 4 quyển sách Biển học vô bờ của GS-TS Nguyễn Cảnh Toàn chủ biên (NXB Thanh Niên - 2000), chia cho 4 tổ để các em tự đọc trong thời gian sinh hoạt 15 phút đầu buổi học. Đây là quyển sách tư vấn phương pháp học tập cho học sinh ở các môn toán, văn, hóa, sinh, ngoại ngữ và tin học.

Cách viết đơn giản, dễ hiểu lại được rút tỉa từ chính kinh nghiệm tự học của các bậc thầy đi trước nên đã lôi cuốn được sự chú ý của các em. Xen vào đó là những buổi thảo luận nhỏ, các em trao đổi ý kiến của mình rất sôi nổi. Không khí học tập trong lớp hào hứng hẳn lên.

1/3 lớp dưới trung bình

Kỳ họp phụ huynh cuối năm học, tôi báo cáo sự tiến bộ của con em họ trong học tập, đặc biệt là ý thức và phương pháp tự học. Nhiều người tỏ ý tán đồng với cách làm đó và động viên tôi tiếp tục (trước đó cũng đã có một số phụ huynh gọi điện trao đổi, cảm ơn cách làm này, khi thấy con em họ mang quyển sách về nhà đọc say sưa).

Đến phần kế hoạch học hè của trường, tôi cũng nói thẳng suy nghĩ của mình rằng, nếu các em có thể tự học ở nhà thì không cần thiết phải đi học thêm làm gì.

Kết quả hè năm đó, lớp tôi chỉ có hơn một nửa học sinh học thêm trong chương trình học hè của nhà trường tổ chức. Đến kỳ thi khảo sát chất lượng đầu năm học, điểm số các môn toán, lý, hóa của 1/3 lớp dưới trung bình. Hầu hết rơi vào các em không đi học thêm hè, mặc dầu điểm số tổng kết cuối năm trước của chính các em này lại không hề tồi.

Muốn giỏi thì phải học thêm!

Tôi được hiệu trưởng mời lên chất vấn: Tại sao các lớp tuyển khác, học sinh đi học hè đầy đủ mà lớp tôi chỉ được một nửa đến trường? Nếu là tự học được, vậy tại sao điểm số của lớp lại thấp như vậy?

Rồi cũng đã có phụ huynh báo cáo lại với nhà trường rằng, trong kỳ họp phụ huynh cuối năm, cô giáo chủ nhiệm đã khuyến khích học sinh tự học ở nhà, nên bây giờ kết quả mới như thế...

Cuối cùng, hiệu trưởng kết luận: Bây giờ muốn giỏi phải đi học thêm. Với cách học này, đến bao giờ học trò của tôi mới thật sự trở thành học sinh giỏi?